• CHÚ MÈO ĐI DÉP

PHỤ HUYNH VÀ NHỮNG HIỂU NHẦM TAI HẠI VỀ TRUYỆN CỔ TÍCH


Bạn tôi có cô con gái sắp vào lớp 1. Cô ra hàng sách chọn một quyển sách truyện cổ tích có bìa rất đẹp, mua về định đọc cho con mình nghe. Nhưng chỉ đọc được vài trang, cô tuyên bố không bao giờ cho con đọc truyện cổ tích nữa.

Minh họa một dị bản chuyện Sọ Dừa, trong đó người mẹ đã uống nước từ một cái sọ người thật và sau đó có mang Sọ Dừa.


Cô bạn chụp vài trang, gửi lại cho tôi xem. Đúng là có nhiều chi tiết kinh dị, đề cập đến giới tính và rất bạo lực…. Nhưng tôi chẳng lạ gì những chuyện như vậy.


Ngày nào tôi cũng phải tìm và đọc truyện cổ tích cho trẻ em nghe trên kênh Chú Mèo Đi Dép. Càng tìm hiểu sâu tôi càng nhận thấy rõ: hầu hết các phụ huynh đang có nhận thức cực kỳ sai lầm về truyện cổ tích.


Sai lầm đầu tiên của các bậc phụ huynh là nghĩ rằng cổ tích chỉ dành cho trẻ con. Suy nghĩ này có lẽ sinh ra kể từ lúc loài người phát minh ra… điện.


Trước khi có điện, loài người sống cuộc sống không internet, không tivi, không game, không film… và tất nhiên là không facebook. Bạn sẽ làm gì trong những đêm dài như vậy? Hình thức giải trí đơn giản nhất nhưng rất thú vị đó là kể chuyện tưởng tượng cho nhau nghe (hay còn gọi là… tán phét). Từ thời ăn lông ở lỗ, loài người đã có hàng triệu đêm ngồi bên đống lửa và kể chuyện với nhau. Cổ tích, thần thoại, truyền thuyết, và thậm chí là tín ngưỡng, tôn giáo, triết học, kiến thức… đã nảy sinh và được duy trì đời này qua đời khác nhờ có những đêm dài bập bùng ánh lửa như vậy.


Vì vậy, cổ tích vốn sinh ra để phục vụ rất nhiều phân khúc thính giả khác nhau. Và trong quá khứ, người lớn mê cổ tích không kém gì trẻ con.


Thế nên trên thế giới mới có hẳn một nghề, gọi là nghề kể chuyện cổ tích chuyên nghiệp. Địa điểm hành nghề quen thuộc của những người kể chuyện là các tụ điểm văn hóa như chợ búa, quán trà, quán rượu…. Người kể chuyện cổ tích hay cũng giống như ngôi sao ca nhạc bây giờ vậy.


Và vì người lớn trả tiền, nên người kể chuyện phải ưu ái họ bằng cách sáng tác ra cổ tích dành riêng cho người lớn. Đó là những câu chuyện sẽ được kể cho đám đàn ông ngà ngà say trong góc quán rượu hoặc mấy chị sồn sồn đang chán chồng ở ven chợ.


Vì vậy, thỉnh thoảng bạn sẽ bắt gặp những câu truyện cổ tích với nhiều chi tiết kinh dị, bạo lực, và nhạy cảm giới tính.


Sai lầm thứ hai của các phụ huynh đó là mặc định cho rằng cổ tích phải mang tính giáo dục. Như đã nói ở trên, giá trị nguyên bản của cổ tích là tính giải trí. Còn tùy theo khán thính giả mà người kể có thể lồng ghép bài học đạo đức, văn hóa hoặc thêm yếu tố kích thích vào.


Ví dụ như truyện Cô Bé Quàng Khăn Đỏ, bạn có thể tìm thấy hàng tá những dị bản đầy tính kinh dị, nhạy cảm, bạo lực thậm chí là còn có tình tiết phân biệt giới tính. Tương tự như vậy với Bạch tuyết và bảy chú lún hoặc Công chúa ngủ trong rừng. Chúng đều là phiên bản dành cho người lớn.


Có cầu thì phải có cung, đó là điều dễ hiểu. Nhưng đáng sợ là có nhiều nhà xuất bản cũng rất cẩu thả khi biên tập sách truyện cổ tích cho trẻ em. Cứ thấy có cổ tích là họ bê vào sách, mà không quan tâm đó là loại cổ tích cho trẻ em hay cho người lớn.


Đã thế, bìa các cuốn sách này lại minh họa rất dễ thương, phù hợp với trẻ em. Phụ huynh sẽ không phân biệt được đâu là sách dành cho dân sưu tầm, nghiên cứu và đâu là sách cho trẻ em đọc.


Có truyện cổ tích dành cho trẻ và có truyện cổ tích dành cho người lớn. Đừng nhầm.


Một trong những công đoạn tốn thời gian nhất khi biên tập truyện để đọc trên Chú Mèo Đi Dép là ngồi biên tập lại các chi tiết không phù hợp với trẻ em hiện đại. Khi mới bắt đầu, tôi nghĩ rằng mỗi ngày có thể cho ra lò từ ba đến năm truyện, nhưng nhiều khi cả ngày nghĩ mãi mới ra cách sửa cho một truyện.


Cô Tấm không được giết em nữa, hãy cho Cám vì tham lam mà tự tìm đến cái chết. Vua không được bắt dì ghẻ nhảy múa trên đôi giày sắt nung đỏ nữa, hãy để cho bồ câu ị lên đầu mụ. Đừng để người anh ngã vỡ đầu văng cả óc, hãy cho anh ta ngã xuống hố phân voi thôi….


Trừng phạt kẻ xấu thế nào để vừa nhân văn, vừa thỏa đáng, vừa mang tính giải trí? Đau đầu phết đấy.

Chốt lại, muốn con mình được đọc những câu truyện hay, bạn sẽ phải là người tìm kiếm. Đừng thả cho con mình đọc lung tung.


Và bố mẹ mới là người giáo dục con cái, không phải cổ tích. Cổ tích chỉ là chất liệu giúp cho bố mẹ dạy dỗ con cái mà thôi. Đó là lý do Chú Mèo Đi Dép mong muốn bố mẹ sẽ nghe truyện trước khi cho con nghe, để đánh giá xem truyện này có phù hợp với con mình không. Mỗi gia đình có tiêu chuẩn khác nhau mà. Và sau khi nghe xong thì bố mẹ cần bàn luận với con cái về những điều cần rút ra từ câu truyện.


Để con mình tự do đọc và xem internet, cũng không khác gì bạn bỏ mặc con mình trong rừng cả. Mà trong rừng thì nhiều thứ nguy hiểm lắm.

CHÚ MÈO ĐI DÉP là kênh podcast chuyên đọc truyện cổ tích dành cho trẻ em. Mỗi tuần kênh sẽ có từ 3-7 truyện mới. Phụ huynh có thể cho con em của mình nghe truyện của Chú Mèo tại Spotify, Itunes hoặc Google Podcast. Chúng tôi rất vui mừng nếu được các bạn ủng hộ bằng cách donate cho kênh tại cổng tài trợ vrdonate, paypal, hoặc tài khoản ngân hàng Tienphongbank, chủ tài khoản Nguyễn Phong Anh, số TK: 00016008001.

© 2020 by CHÚ MÈO ĐI DÉP.

Proudly created with Wix.com